İçeriğe geç
İşlem Adımlarıİşlem Adımlarıbağımsız rehber · resmî değildir

Adalet · ÇSGB

Toplu iş uyuşmazlığında arabulucu seçimi nasıl yapılır?

Toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde anlaşma sağlanamazsa taraflardan biri uyuşmazlığı altı iş günü içinde görevli makama (Çalışma ve İş Kurumu il müdürlüğü veya Bakanlık) bildirir; bildirmezse işçi sendikasının yetkisi düşer. Görevli makam altı iş günü içinde Resmî Gazete'de ilan edilen resmî listeden bir arabulucu görevlendirir: taraflar listedeki bir isimde anlaşırsa o kişi, anlaşamazlarsa veya toplantıya gelmezlerse listedeki sıradaki arabulucu atanır. Arabulucu ücretini taraflar eşit olarak öder. ÇSGB'nin e-Devlet'teki "Arabulucu Seçimi Başvurusu ve Takibi" hizmeti ise bu listeye üç yıllığına arabulucu olarak seçilmek isteyenlerin başvurusu içindir; bireysel iş uyuşmazlıklarındaki zorunlu arabuluculukla ilgili değildir.

e-Devlet’te aç

Ahşap altlığı üzerinde duran pirinç bilezikli bir hâkim tokmağı
Fotoğraf: Blogtrepreneur · CC BY 2.0

Bu site resmî bir kurum sitesi değildir ve e-Devlet Kapısı ile bağlantısı yoktur; işlem öncesinde ilgili kurumun resmî sayfası esastır.

Ücret
Kişiye göreHesap kuralı aşağıda
Süre
Arabulucunun görevi bildirimden itibaren 15 gün sürer; taraflar anlaşarak en çok altı iş günü uzatabilir.
Kanal
e-Devlet (giriş gerekli)

Kimler yapabilir?

  • Süreç, toplu görüşme tarafları (işçi sendikası ile işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren) içindir. İlk toplantıya gelinmezse, görüşme yarıda kalırsa ya da 60 günlük toplu görüşme süresi anlaşmasız biterse uyuşmazlık görevli makama bildirilir.
    Kaynak: mevzuat.gov.tr
  • Toplu çıkar uyuşmazlıklarında, işveren ya da işverene ait işyerlerinde görevli olanlar arabuluculuk yapamaz.
    Kaynak: mevzuat.gov.tr

Adım adım

  1. Adım 1: Hizmetin ne için olduğunu bilin

    Bu e-Devlet hizmeti, işçi sendikası ile işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren arasındaki toplu iş uyuşmazlıklarında üç yıllığına görevlendirilecek resmî arabulucu olmak için başvuru yapmanızı ve başvurunuzu takip etmenizi sağlar. Uyuşmazlığın tarafıysanız arabulucu bu hizmetle değil, görevli makam tarafından görevlendirilir.

    Kaynak: turkiye.gov.tr
  2. Adım 2: Arabulucu niteliklerini taşıyıp taşımadığınızı kontrol edin

    Türk vatandaşı olmanız, medeni ve siyasi hakları kullanma ehliyetine sahip olmanız, siyasi parti organlarında, sendika ve konfederasyonlarda ve (Yükseköğretim Kanunu hükümleri saklı kalmak üzere) kamu kurumlarında görevli olmamanız gerekir. Ayrıca hukuk, çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri, maliye, iktisat veya işletme alanında en az dört yıllık bir yükseköğretimi bitirip işçi-işveren ilişkilerinde en az beş yıl çalışmış ya da başka bir yükseköğretimi bitirip kamu kurumlarında en az on yıl iş hukukuyla ilgili görevlerde bulunmuş olmalısınız.

    Kaynak: mevzuat.gov.tr
  3. Adım 3: Seçim ilanını takip edin

    Çalışma Genel Müdürlüğü aranan nitelikleri, başvuru şeklini, son başvuru tarihini ve seçilecek arabulucu sayısını seçim tarihinden en az bir ay önce Bakanlık internet sitesinde ilan eder. Başvurunuzu bu ilanda belirtilen son tarihe kadar yapın.

    Kaynak: mevzuat.gov.tr
  4. Adım 4: Görev alanı tercihinizi yapın

    Arabulucular tercihleri dikkate alınarak en çok iki görev alanı (il ya da il grubu) için seçilir. Talep olmayan görev alanları için diğer alanlara başvuranlar arasından Seçici Kurul resen görevlendirme yapabilir. Mevcut görev alanlarını ve kapsadıkları illeri ÇSGB'nin resmî arabuluculuk sayfasındaki listede görebilirsiniz.

    Kaynak: mevzuat.gov.tr
  5. Adım 5: Seçim sonucunu takip edin

    Seçici Kurul başvuruları inceleyip Aralık ayı içinde seçimi yapar; seçilenlerin listesi Resmî Gazete'de ilan edilir ve Çalışma ve İş Kurumu il müdürlüklerine bildirilir. Seçilenler seçildikleri ayın son iş günü göreve başlamış sayılır; görev süresi üç yıldır ve istenirse yeniden seçilmek mümkündür.

    Kaynak: mevzuat.gov.tr

Ücret ve süre

Arabulucu ücretini görevli makam, Yönetmeliğin Ek-2 cetvelinde sözleşme kapsamındaki işçi sayısına göre belirlenen gösterge rakamını memur aylık katsayısıyla çarparak hesaplar. Taraflar bu ücreti, bildirimden itibaren en geç üç iş günü içinde eşit olarak yatırır; ücretten yüzde yedi oranında gider payı kesilir.

Kaynak: mevzuat.gov.tr

Süre: Arabulucunun görevi bildirimden itibaren 15 gün sürer; taraflar anlaşarak en çok altı iş günü uzatabilir.

Kaynak: mevzuat.gov.tr

Alternatif kanallar ve ilgili hizmetler

  • e-Devlet KapısıArabulucu adaylığı başvurusu ve takibi ÇSGB'nin "Arabulucu Seçimi Başvurusu ve Takibi" hizmetiyle yapılır.
    Kaynak: turkiye.gov.tr
  • Görevli makam (Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü veya Bakanlık)Uyuşmazlık bildirimi ve arabulucu görevlendirmesi, işyerinin ya da işletme merkezinin bağlı olduğu il müdürlüğünce; birden çok il müdürlüğünü kapsayan grup sözleşmelerinde Bakanlıkça yapılır.
    Kaynak: mevzuat.gov.tr
  • ÇSGB resmî arabulucu listesiGörev alanlarına göre arabulucu adları; sayfadaki liste 14. dönem (31/12/2023 – 30/12/2026) içindir.
    Kaynak: csgb.gov.tr

Dikkat edilecekler

  • Uyuşmazlık altı iş günü içinde görevli makama bildirilmezse işçi sendikasının yetkisi düşer.
    Kaynak: mevzuat.gov.tr
  • Taraflar belirlenen arabulucu ücretini bildirimden itibaren en geç üç iş günü içinde muhasebe birimi, defterdarlık muhasebe müdürlüğü veya mal müdürlüğü hesabına eşit olarak yatırıp ödeme bilgilerini Çalışma Genel Müdürlüğüne göndermelidir.
    Kaynak: mevzuat.gov.tr
  • Arabuluculukta anlaşma çıkmazsa arabulucu üç iş günü içinde uyuşmazlık tutanağı düzenler ve görevli makam bunu en geç üç iş günü içinde taraflara tebliğ eder; grev ve lokavtın yasak olduğu uyuşmazlıklarda Yüksek Hakem Kuruluna başvuru süresi bu tebliğden başlar.
    Kaynak: mevzuat.gov.tr
  • Grev ve lokavtın yasak olduğu uyuşmazlıklarda tutanağın tebliğinden itibaren altı iş günü içinde Yüksek Hakem Kuruluna başvurulmazsa işçi sendikasının yetkisi düşer; Kurul kararları kesindir.
    Kaynak: mevzuat.gov.tr
  • Taraflar toplu çıkar uyuşmazlığında yazılı olarak özel hakeme gitmeyi kararlaştırırsa arabuluculuk, grev ve lokavt hükümleri artık uygulanmaz.
    Kaynak: mevzuat.gov.tr

Sık sorulan sorular

Bu e-Devlet hizmeti uyuşmazlığın tarafları için mi?

Hayır. Hizmet, toplu iş uyuşmazlıklarında üç yıllığına görevlendirilecek resmî arabulucu olmak için başvuru içindir. Taraflar için arabulucuyu görevli makam resmî listeden görevlendirir.

Taraflar arabulucuyu kendisi seçebilir mi?

Yalnız resmî listedeki isimler arasından. Görevli makamın toplantısına iki taraf da gelip bir isimde anlaşırsa o kişi görevlendirilir; anlaşamazlarsa ya da taraflardan biri gelmezse listeden sırayla bir arabulucu atanır.

Arabulucu ücretini kim öder?

Taraflar, görevli makamın belirlediği ücreti bildirimden itibaren en geç üç iş günü içinde eşit olarak yatırır. Kanuni grev kararı alınan uyuşmazlıkta Bakanın görevlendirdiği arabulucunun ücreti ise Bakanlıkça gider payı hesabından ödenir.

Arabuluculuk ne kadar sürer?

Arabulucuya yapılan bildirimden itibaren 15 gün sürer; taraflar anlaşırsa en çok altı iş günü uzatılabilir ve bu görevli makama bildirilir.

Resmî arabulucular ne zaman ve ne kadar süre için seçilir?

Seçici Kurul seçimi Aralık ayında yapar ve liste Resmî Gazete'de ilan edilir. Görev süresi üç yıldır; istenirse yeniden seçilmek mümkündür.

Bireysel işçi alacağı için bu arabuluculuk kullanılır mı?

Hayır. Bu süreç 6356 sayılı Kanun kapsamında işçi sendikası ile işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren arasındaki toplu iş sözleşmesi uyuşmazlıkları içindir.

Kaynaklar

Bu sayfadaki 19 bilgi kaynağındaki metinle karşılaştırıldı (17 Kasım 2026). Özet ve sık sorulan sorular bu kaynaklara dayanarak yazılır. Nasıl kontrol ediyoruz?

  1. e-Devlet Kapısı — Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı hizmet listesi · erişim 26 Ekim 2026
  2. e-Devlet Kapısı — Arabulucu Seçimi Başvurusu ve Takibi · erişim 26 Ekim 2026
  3. e-Devlet Kapısı — Sıkça Sorulan Sorular · erişim 26 Ekim 2026
  4. Mevzuat Bilgi Sistemi — 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu (PDF) · erişim 26 Ekim 2026
  5. Mevzuat Bilgi Sistemi — Toplu İş Sözleşmesinde Arabulucuya ve Hakeme Başvurma Yönetmeliği · erişim 26 Ekim 2026
  6. ÇSGB Çalışma Genel Müdürlüğü — Resmi Arabuluculuk · erişim 26 Ekim 2026

Son kontrol: Veri tarihi: Kaynak: turkiye.gov.tr, turkiye.gov.tr, turkiye.gov.tr

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, resmî kaynak esastır; ücret ve belge şartları kurum tarafından değiştirilebilir.