İşten ayrılınca yapılacak resmî işlemler

İşten ayrılmak, istifa ya da işten çıkarılma fark etmeksizin, birkaç kısa süreli resmî işlemi başlatır. İşsizlik ödeneği başvurusu için 30 gününüz, sağlık güvencenizin kendiliğinden devam ettiği ise yalnızca 10 gününüz vardır. Bu rehber, işten ayrıldıktan sonraki ilk haftalarda hangi işlemin hangi sırayla yapılacağını anlatır. Kıdem ve ihbar tazminatı hesabı kişiye ve sözleşmeye göre değiştiği için burada hesaplama yapılmaz; alacak uyuşmazlıklarında izlenecek resmî yol anlatılır.

İlk hafta: çıkış kaydınızı kontrol edin

İşten ayrılışınızın SGK'ya doğru tarihle ve doğru gerekçeyle bildirilmesi, sonraki hakların temelidir. 5510 sayılı Kanuna göre hizmet akdi sona erenlerin durumu işverenleri tarafından en geç on gün içinde SGK'ya bildirilir. Bu süre dolunca 4A işe giriş çıkış bildirgesi hizmetinden adınıza verilen bildirgeyi görüntüleyin. SGK hizmet standartları tablosuna göre bildirgelerin sigortalı tarafından görüntülenmesi en geç 2 dakika sürer.

Kontrol ederken şunlara bakın:

• Çıkış tarihi, fiilen son çalıştığınız günle aynı mı?
• İşten ayrılış nedeni, ayrılma şeklinizle uyuşuyor mu? İşsizlik ödeneği hakkı bu nedene göre belirlenir.
• Hizmet dökümünüzde son aylarınızın gün sayıları eksiksiz görünüyor mu?

Dökümde görünmeyen bir çalışmanız varsa bunu, hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içinde iş mahkemesine başvurarak ispatlayabilirsiniz. Ayrıca İş Kanununun 28. maddesine göre işveren, işten ayrılan işçiye işinin çeşidini ve süresini gösteren bir belge (çalışma belgesi) vermekle yükümlüdür.

İşsizlik ödeneği: kimler alır, ne zaman başvurulur?

Hak kazanma şartları

4447 sayılı Kanunun 51. maddesine göre ödenek, iş sözleşmesi kanunda sayılan hâllerden biriyle sona erenlere verilir. Bunlar arasında işverenin bildirim süresine uyarak ya da kanunda sayılan haklı nedenlerle sözleşmeyi feshetmesi, işçinin haklı nedenle feshi, belirli süreli sözleşmenin sona ermesi ve işyerinin el değiştirmesi, kapanması ya da niteliğinin değişmesi vardır. Haklı bir neden olmadan istifa bu listede yoktur.

Prim şartı ise iki parçalıdır: fesihten önceki son 120 gün hizmet akdine tabi çalışmış olmanız ve son üç yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödemiş olmanız gerekir. Prim gününüz ödenek süresini belirler:

Son üç yılda işsizlik sigortası primi	Ödenek süresi
600 gün	180 gün
900 gün	240 gün
1.080 gün	300 gün

Başvuru ve ödeme

İşsizlik ödeneği başvurusu sözleşmenin feshedildiği tarihi izleyen günden itibaren 30 gün içinde yapılmalıdır. İŞKUR'a göre başvuru en yakın İŞKUR birimine şahsen ya da elektronik ortamda (iskur.gov.tr, e-Devlet Kapısı veya İŞKUR Mobil) yapılabilir.

Günlük ödenek, son dört aylık prime esas kazançlarınıza göre hesaplanan günlük ortalama brüt kazancınızın %40'ıdır. Bu şekilde bulunan aylık tutar, 16 yaşından büyükler için brüt asgari ücretin %80'ini geçemez. Ödenek damga vergisi dışında hiçbir vergi ve kesintiye tabi değildir ve nafaka borçları dışında haczedilemez.

Başvurular izleyen ayın sonuna kadar sonuçlandırılır. Ödenek her ayın beşinde aylık olarak doğrudan size ödenir. Ödemeleri işsizlik ödeneği sorgulama hizmetinden izleyebilirsiniz. İŞKUR'a göre ödeme, Kuruma bildirdiğiniz IBAN'a, IBAN yoksa PTT aracılığıyla yapılır.

1. İlk 10 gün: Çıkış bildirgesini kontrol edin. İşveren ayrılışı en geç on gün içinde SGK'ya bildirir; tarih ve nedeni kontrol edin.
2. 30 gün içinde: İşsizlik ödeneğine başvurun. İŞKUR birimi, iskur.gov.tr, e-Devlet Kapısı ya da İŞKUR Mobil üzerinden.
3. 10 gün / 100 gün: Sağlık güvencenizi kontrol edin. Sigortalılık bitince 10 gün, son bir yılda 90 gün prim varsa toplam 100 gün sağlık hakkı sürer.
4. Kayıttan 24 saat sonra: İŞKUR kaydı ve danışman. Kayıttan en geç 24 saat sonra size bir iş ve meslek danışmanı atanır.
5. 1 ay (işe iade): Alacak ve işe iade için arabulucu. Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur; işe iade talebinde süre bir aydır.
6. Her ayın 5'i: Ödemeyi takip edin. Başvuru izleyen ay sonuna kadar sonuçlanır; ödenek aylık olarak yatırılır.

Ödenek alırken dikkat edilecekler

Ödenek bir kez bağlandıktan sonra da bazı yükümlülükleriniz sürer. İŞKUR'a göre ödenek alırken adresinizin değişmesi, işe başlamanız, yaşlılık aylığı almaya başlamanız, rapor almanız, askere gitmeniz, yurt dışına çıkmanız ya da mahkeme kararıyla işe iade edilmeniz hâlinde durumu 15 gün içinde en yakın İŞKUR birimine veya ALO 170'e bildirmeniz gerekir.

4447 sayılı Kanunun 52. maddesi ödeneğin kesileceği durumları sayar: İŞKUR'un önerdiği, mesleğinize uygun ve yaşadığınız yerdeki bir işi haklı neden olmadan reddetmek, ödenek alırken gelir getirici bir işte çalışmak, önerilen eğitimi reddetmek ya da Kurumun çağrılarına zamanında yanıt vermemek. Kendi kusurunuzdan ya da eksik bilgiden kaynaklanan fazla ödemeler yasal faiziyle geri istenir.

İŞKUR kaydı, danışman, iş ilanları ve kurslar

İŞKUR hizmetlerinden yararlanmak için iş arayan üyeliği gerekir. Kayıt 14 yaşını dolduran herkese açıktır; e-Devlet Kapısı, İŞKUR portalı ya da İŞKUR birimi üzerinden yapılır. Özgeçmişinizde eğitim ve meslek bilgileri girilmeden kaydınız aktife alınmaz. Kayıt, son işlem tarihinden itibaren 12 ay aktif kalır; kayıtlı olduğunuzu İŞKUR kayıt belgesi ile gösterebilirsiniz.

Kaydınızdan en geç 24 saat sonra ikamet adresinize en yakın birimden size bir iş ve meslek danışmanı atanır. Danışmanla görüşmek için iş danışmanı randevusu alabilirsiniz. Açık işleri İŞKUR iş ilanları hizmetinden kriterlere göre sorgulayıp başvurabilirsiniz. İŞKUR aracılığıyla açılan kamu işçi alım ilanlarında başvuru süresi beş gündür ve başvuru için kaydınızın aktif olması gerekir.

Yeni bir meslek edinmek istiyorsanız meslek kursu başvurusu seçeneğine bakın. İŞKUR'un şartları şunlardır:

• İŞKUR'a kayıtlı işsiz olmak ve 15 yaşını tamamlamış olmak
• Emekli olmamak ve aynı meslekte açılan kursu daha önce tamamlamamış olmak
• İş ve meslek danışmanlığı hizmetinden yararlanmış olmak

Kurslara katılanlardan ücret alınmaz ve bir kurs en fazla 160 fiili gün sürer. İşsizlik ödeneği alanlar uygun kurslara ödenekleri kesilmeden katılabilir. Kurs süresince emekliliğe sayılan uzun vadeli sigorta primi ödenmez.

Sağlık sigortası: 10 gün, 100 gün ve sonrası

İşten ayrıldığınız gün sağlık güvenceniz hemen kapanmaz. SGK'ya göre zorunlu sigortalılığı sona erenler 10 gün daha genel sağlık sigortasından yararlanır. Sigortalılığın bittiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde 90 gün prim gününüz varsa bu süreye 90 gün eklenir ve bakmakla yükümlü olduğunuz kişilerle birlikte toplam 100 gün sağlık hizmeti alabilirsiniz.

İşsizlik ödeneği alıyorsanız İŞKUR'a göre ödenek ödenen günler için adınıza yalnızca genel sağlık sigortası primi İşsizlik Sigortası Fonundan yatırılır; bakmakla yükümlü olduğunuz kişiler de sağlık hizmetinden yararlanır. Hak durumunuzu SPAS müstehaklık sorgulama hizmetinden görebilirsiniz. SGK'ya göre sağlık hizmeti almak için başvurudan önceki son bir yılda toplam 30 gün genel sağlık sigortası prim günü gerekir.

Bu süreler bittiğinde başka bir güvenceniz yoksa genel sağlık sigortalısı olarak tescil edilirsiniz. Borç durumunuzu GSS prim borcu sorgulama hizmetinden izleyin. SGK'ya göre geliri brüt asgari ücretin üçte birinin üzerinde olanların 2026 yılı için ödemesi gereken prim aylık 1.981,80 TL'dir. Prim ödeyemeyecek durumdaysanız tescil tebligatından itibaren 1 ay içinde ikametinizin bulunduğu yerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına gelir testi için başvurun; aksi hâlde başvuru tarihine kadar biriken primleri kendiniz ödersiniz.

Emeklilik primleriniz ne olacak?

İşsizlik ödeneği döneminde uzun vadeli (emekliliğe sayılan) prim yatırılmaz; Fondan yalnızca genel sağlık sigortası primi ödenir. Emeklilik gününüzün birikmeye devam etmesini istiyorsanız isteğe bağlı sigorta seçeneğini değerlendirebilirsiniz. SGK'ya göre zorunlu sigortalı olmayı gerektirecek şekilde çalışmayan, 18 yaşını doldurmuş kişiler başvurabilir; 2026'da alt sınırdan beyanda aylık asgari prim 10.899,90 TL'dir. Ödenek alırken bu seçeneğin sizin durumunuza uygunluğunu SGK'ya teyit ettirin. Emekliliğe yakınsanız emekliliğe hazırlık kontrol listesi rehberine de bakın.

Alacaklar ve işe iade: önce arabulucu

Ücret, kıdem ya da ihbar tazminatı gibi alacaklarınız ödenmediyse izlenecek yol bellidir. ÇSGB'ye göre iş sözleşmesi fiilen sona eren işçilerin bireysel alacak şikâyetlerini Çalışma ve İş Kurumu il müdürlükleri incelemez. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 3. maddesine göre kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan alacak ve tazminat ile işe iade talebiyle açılan davalarda arabulucuya başvurmuş olmak dava şartıdır. Arabulucuya gitmeden açılan dava usulden reddedilir.

Başvuru, karşı tarafın yerleşim yerindeki ya da işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna, büro yoksa görevlendirilen sulh hukuk mahkemesi yazı işleri müdürlüğüne yapılır. Arabulucu başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandırır; zorunlu hâllerde bu süre en fazla bir hafta uzatılabilir. Taraflara ulaşılamaz, taraflar katılmaz ya da iki saatten kısa görüşmede anlaşma çıkmazsa iki saatlik ücret Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir.

e-Devlet Kapısı'ndaki "Arabulucu Seçimi Başvurusu ve Takibi" hizmeti, sendika ile işveren arasındaki toplu iş sözleşmesi uyuşmazlıkları içindir; bireysel alacak başvurusu bu hizmetle yapılmaz. Genel sorularınız için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının bilgi ve danışma hattı ALO 170 kullanılabilir; SGK'ya yönelik talep ve şikâyetler de e-Devlet Kapısı'ndaki ALO 170 hizmetiyle iletilip takip edilir.

İşten ayrılış kontrol listesi

İşlem	Nerede	Süre / son gün	Not
Çıkış bildirgesi kontrolü	e-Devlet Kapısı (SGK)	İşveren 10 gün içinde bildirir	Tarih ve ayrılış nedenine bakın
İşsizlik ödeneği başvurusu	İŞKUR birimi, iskur.gov.tr, e-Devlet Kapısı	Fesihten sonraki 30 gün	Gecikilen gün ödenek süresinden düşülür
İŞKUR üyeliği	e-Devlet Kapısı veya İŞKUR birimi	Kayıt 12 ay aktif kalır	Danışman en geç 24 saatte atanır
Sağlık hakkı sorgulama	e-Devlet Kapısı (SGK)	10 gün; şartlı 100 gün	Ödenek alanların GSS primi Fondan
GSS borç kontrolü	e-Devlet Kapısı (SGK)	Gelir testi için tebligattan 1 ay	2026'da aylık 1.981,80 TL
Arabuluculuk (alacak, işe iade)	Arabuluculuk bürosu	İşe iadede tebliğden 1 ay	Dava açmanın ön şartı

Emekli olmak üzere ayrılıyorsanız emekliliğe hazırlık rehberine, yurt dışında iş bulduysanız yurt dışına taşınırken rehberine bakın. Tüm İŞKUR işlemleri çalışma ve İŞKUR alanında, kurum bilgileri İŞKUR sayfasında listelenir.